/ Odpowiedź
Co to jest vibe coding?
Vibe coding to sposób budowania oprogramowania, w którym opisujesz modelowi AI zwykłym językiem, co ma powstać, a kod pisze model. Nie czytasz kodu linijka po linijce. Patrzysz, czy aplikacja robi to, co miała, i prosisz o kolejne poprawki.
Nazwę wymyślił w lutym 2025 roku Andrej Karpathy, jeden z założycieli OpenAI. We wpisie w serwisie X opisał „nowy rodzaj programowania”, w którym człowiek „w pełni poddaje się klimatowi” i „zapomina, że kod w ogóle istnieje”. Dziewięć miesięcy później słownik Collinsa ogłosił „vibe coding” słowem roku 2025.
Polskiego odpowiednika, który by się przyjął, nie ma. Polska Wikipedia też używa nazwy angielskiej, czasem pisanej łącznie: vibecoding.
Ważny jest szczegół tej definicji. W pierwotnym znaczeniu vibe coding to nie każde programowanie z pomocą AI, tylko przyjmowanie kodu bez sprawdzania go. Programista, który zleca modelowi pracę, a potem czyta i testuje wynik, robi co innego. Od tej różnicy zależy wszystko, o czym piszę niżej.
/ Narzędzia
W czym się to robi: Lovable, Cursor i reszta
Narzędzia dzielą się na dwie rodziny. Warto wiedzieć, z której pochodzi Twoja aplikacja, bo od tego zależy, co dostajesz do ręki.
| Kreatory aplikacji w przeglądarce | Narzędzia dla programistów | |
|---|---|---|
| Przykłady | Lovable, Bolt, Base44, v0, Replit | Cursor, Claude Code |
| Jak się pracuje | Piszesz w oknie czatu, a obok widzisz działającą aplikację | AI pracuje na plikach z kodem; trzeba umieć uruchomić projekt |
| Dla kogo | Dla osób, które nie programują | Dla programistów i osób technicznych |
| Co dostajesz | Aplikację pod adresem narzędzia, zwykle razem z bazą danych i hostingiem | Kod, który trzeba samemu wdrożyć na serwer |
Base44 opisuje się wprost jako platforma, na której aplikacja powstaje bez kodowania. Claude Code to z kolei narzędzie do terminala i edytora kodu. Co realnie dostajesz w pierwszej rodzinie, opisałem na przykładzie strony firmowej z Lovable.
/ Zastosowania
Do czego vibe coding w zupełności wystarcza?
Nie ma powodu się go bać. Są zadania, przy których sprawdzanie każdej linijki byłoby stratą czasu:
- Prototyp do pokazania. Klikalna wersja pomysłu dla wspólnika, inwestora albo pierwszych pięciu klientów — żeby zobaczyć, czy w ogóle tego chcą.
- Narzędzie wewnętrzne. Kalkulator wycen albo prosty panel, z którego korzystają trzy osoby w firmie i w którym nie ma danych klientów.
- Strona jednej oferty. Nikt się na niej nie loguje i nikt nie płaci.
- Test pomysłu. Zanim wydasz pieniądze na porządną wersję.
Wspólna cecha tych zadań: jeśli coś się zepsuje, nikt poza Tobą na tym nie traci.
Sam tak pracuję. Pierwszą publiczną wersję EdytorCV zbudowałem w jeden dzień z Claude Code. Różnica jest jedna: każdą zmianę przeglądam, a cały przepływ — od wgrania pliku po płatność i zwrot — testuję, zanim trafi do ludzi.
/ Diagnoza
Co idzie nie tak, gdy taka aplikacja trafia do ludzi?
Aplikacja zbudowana z AI zwykle wygląda na gotową. Ekrany są, przyciski działają, pokaz się udaje. Problemy siedzą tam, gdzie pokaz nie zagląda, i są dobrze udokumentowane.
Dane klientów dostępne dla każdego. Pracownik konkurencyjnej firmy Replit przeskanował z kolegą 1645 aplikacji zbudowanych w Lovable. Jak opisał w maju 2025 roku Semafor, 170 z nich pozwalało każdemu odczytać dane użytkowników: nazwiska, adresy e-mail, informacje finansowe i klucze do płatnych usług AI. Luka dostała numer CVE-2025-48757 i ocenę krytyczną. Przyczyna była prozaiczna: baza danych bez reguł, które mówią, kto może czytać który wiersz.
Lovable ma dziś wbudowane skanowanie zabezpieczeń. Według dokumentacji szybki skan uruchamia się sam przy każdej publikacji i wykrywa między innymi tabele bez takich reguł. To realna poprawa. Dokładniejszy skan, który przegląda cały kod, nie uruchamia się jednak automatycznie — trzeba go włączyć samemu.
Agent, który kasuje bazę. W lipcu 2025 roku założyciel firmy SaaStr opisał, jak agent AI w Replit usunął bazę danych działającej aplikacji, mimo polecenia, żeby niczego nie zmieniać bez zgody. Potem zapewnił, że danych nie da się odzyskać, co okazało się nieprawdą. Szef Replit zapowiedział po tej historii automatyczne rozdzielenie bazy testowej od produkcyjnej.
Kod, który działa, ale nie jest bezpieczny. Firma Veracode dała ponad stu modelom językowym zadania programistyczne i sprawdziła wynik. W 45% testów kod zawierał groźną lukę, a większe i nowsze modele nie wypadały pod tym względem lepiej. Model pisze to, o co prosisz. O zabezpieczenia zwykle nikt nie prosi.
Samo narzędzie też ma luki. W lutym 2026 roku badacz pokazał dziennikarzowi BBC, że przez błąd w platformie Orchids może wejść do cudzego projektu, dopisać linijkę kodu i przejąć komputer autora.
Żadna z tych historii nie znaczy, że AI pisze zły kod. Znaczy, że ktoś musi sprawdzić to, czego pokaz nie sprawdza.
/ Lista kontrolna
Co sprawdzić, zanim wpuścisz pierwszego klienta?
Sześć rzeczy. Większość sprawdzisz bez czytania kodu.
1. Kto widzi czyje dane
Załóż dwa konta testowe. Zaloguj się na pierwsze, otwórz swoje zamówienie albo profil i spójrz na adres strony. Jeśli jest w nim numer albo ciąg znaków oznaczający to zamówienie, podmień go na ten z drugiego konta. Widzisz cudze dane? Aplikacja nie jest gotowa.
Jeśli aplikacja korzysta z bazy Supabase, częstej w projektach z Lovable, sprawdź w jej panelu, czy każda tabela ma włączone zabezpieczenie na poziomie wierszy (Row Level Security, w skrócie RLS). Dokumentacja Supabase mówi wprost: tabelę bez RLS może czytać i zmieniać każdy, kto ma do niej uprawnienie. W Lovable uruchom dodatkowo „Deep security scan” w widoku Security projektu.
2. Klucze i hasła
Aplikacja ma dwa rodzaje kluczy. Publiczne mogą leżeć w kodzie, który pobiera przeglądarka. Tajne nie mogą, bo dają pełny dostęp do bazy albo konta płatności.
Poproś osobę techniczną albo samo narzędzie o przeszukanie całego kodu pod kątem dwóch początków: sk_live_ (tak zaczyna się tajny klucz Stripe) i sb_secret_ (tajny klucz Supabase, który omija RLS). Jeśli któryś jest w plikach wysyłanych do przeglądarki albo w historii zmian, trzeba go wymienić na nowy. Samo usunięcie z kodu nie wystarczy. W starszych projektach Supabase tajny klucz nazywa się service_role i nie ma takiego początku, więc jego szukanie zostaw osobie technicznej.
3. Płatności, gdy coś pójdzie źle
W trybie testowym Stripe zapłać kartą 4000 0000 0000 0002. To karta testowa, którą Stripe zawsze odrzuca. Aplikacja powinna pokazać zrozumiały komunikat i nie przyznać dostępu.
Drugi test: zapłać kartą testową 4242 4242 4242 4242 i zamknij kartę przeglądarki od razu po płatności, zanim wrócisz do aplikacji. Zamówienie i tak musi zostać oznaczone jako opłacone. Stripe ostrzega, że realizacji zamówienia nie wolno opierać na samej stronie powrotu, bo klient nie zawsze na nią dotrze. Jak wygląda poprawnie zbudowana płatność, opisałem w artykule o BLIK-u w Stripe.
4. Czy zmiana w jednym miejscu psuje inne
Zapisz trzy najważniejsze ścieżki klienta, na przykład rejestrację, zamówienie i zwrot. Poproś narzędzie o drobną zmianę w zupełnie innym miejscu, a potem przejdź te trzy ścieżki jeszcze raz. Jeśli po co drugiej zmianie coś przestaje działać, w projekcie brakuje testów automatycznych, czyli programów, które przechodzą te ścieżki za Ciebie po każdej zmianie.
5. Kopia zapasowa, którą da się odtworzyć
Historia z Replit skończyła się dobrze tylko dlatego, że kopia istniała i dała się przywrócić. Sprawdź trzy rzeczy: czy kod leży w repozytorium na Twoim koncie, czy baza ma automatyczne kopie i czy ktokolwiek choć raz spróbował z takiej kopii coś odtworzyć.
6. Rachunek, gdy przyjdzie ruch
Każde wywołanie modelu AI i każde zapytanie do bazy kosztuje. Sprawdź u dostawcy modelu i u dostawcy bazy, czy masz ustawiony limit wydatków albo powiadomienie o przekroczeniu kwoty. W opisanej wyżej luce wyciekały także klucze do usług AI, a z takim kluczem obca osoba może nabijać rachunek na Twoje konto.
/ Odpowiedzialność
Kto odpowiada za dane klientów w aplikacji napisanej przez AI?
Ty. RODO nie pyta, kto pisał kod. Administratorem danych jest firma, która zbiera dane klientów i decyduje, po co je przetwarza. Nie ma znaczenia, czy aplikację napisał zespół programistów, czy model w jeden weekend.
Europejska Rada Ochrony Danych streszcza obowiązki małej firmy w trzech punktach: dokumentować każde naruszenie, zgłosić je organowi nadzorczemu w ciągu 72 godzin (chyba że jest mało prawdopodobne, by spowodowało ryzyko dla ludzi) i bez zwłoki zawiadomić osoby, których dane wyciekły, gdy ryzyko jest wysokie. W Polsce organem nadzorczym jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
Dostawca narzędzia tej odpowiedzialności nie przejmie. W opisie luki CVE-2025-48757 jest zastrzeżenie: Lovable nie zgadza się z zarzutem, bo jego zdaniem każdy klient platformy sam odpowiada za ochronę danych swojej aplikacji.
Jeśli aplikacja zbiera dane przez formularz, zasady są te same co na zwykłej stronie. Opisałem je w artykule o danych z formularza i RODO.
/ Decyzja
Naprawiać czy budować od nowa?
Zwykle naprawiać. Ale to zależy od tego, co nie działa:
- Naprawa ma sens, gdy aplikacja robi to, co trzeba, a kłopoty dotyczą zabezpieczeń, płatności, obsługi błędów i braku testów. Zmienia się wtedy to, czego nie widać. Ekrany i sposób działania zostają.
- Budowa od nowa ma sens, gdy każda zmiana psuje dwie inne, nikt nie umie powiedzieć, jak dane są ułożone w bazie, albo aplikacja wyrosła daleko poza pierwotny pomysł. Nawet wtedy zostaje to, co najcenniejsze: sprawdzony pomysł, projekt ekranów, treści i dane klientów.
- Zostawienie w spokoju ma sens, gdy to wciąż prototyp bez prawdziwych danych i pieniędzy.
Zasada
Granica nie przebiega między kodem napisanym przez człowieka a kodem napisanym przez AI. Przebiega między kodem sprawdzonym a niesprawdzonym.
/ Dalej
Kiedy oddać to komuś, kto sprawdzi kod?
Wtedy, gdy któryś z sześciu testów nie przeszedł, gdy nie umiesz któregoś wykonać albo gdy aplikacja ma za chwilę przyjąć pierwsze płatności. Im wcześniej, tym taniej: lukę znalezioną przed startem naprawia się po cichu, a tę znalezioną po wycieku razem ze zgłoszeniem do urzędu i wiadomościami do klientów.
Tym się zajmuję: sprawdzam aplikacje zbudowane z AI, piszę zwykłym językiem, co jest zepsute i co ryzykowne, a naprawę wyceniam z góry i oddaję z testami. Zakres i cena są na stronie naprawy aplikacji zbudowanych z AI.